Thuis bij de Duchess of Death

Leestijd: 7 minuten

Op het privé-landgoed van detectiveschrijfster Agatha Christie waan jij je in een van haar moordmysteries. Dat komt door de sfeer, niet door de lijken.

Als Agatha Mary Clarissa Miller werd zij geboren in Torquay aan 'de Engelse riviera': een zonnig stukje Engeland waar het niet zo vaak regent en waar dankzij de zuidelijke luchtstroom palmen en ander tropische planten groeien. In Victoriaanse tijden vierde de jetset er vakantie, nu komen de meeste bezoekers om te zien waar Agatha Christie haar inspiratie vandaan haalde.

Agatha Christie  © @drbronk

Agatha Christie  © @drbronk

Zij kwam er ter wereld in een welgesteld gezin en was een vrolijke tiener. Ze schreef verhalen en maakte graag plezier met haar vrienden en vriendinnen. De Princess-pier, waar zij (met grote hoed op en lange rokken aan) op de houten planken rolschaatste, ligt nog steeds in de baai.

Het Victoriaanse paviljoen waar zij concerten bijwoonde is nu een winkelcentrum maar schittert in al haar witheid nog steeds in de zon. Vanaf het terras van hotel Bellevue, waar Agatha naar bals ging, kijk je uit op Beacon Cove, het strandje waar zij discreet per badhokje de zee in werd gereden om te badderen. Maar de balzaal is nu bestemd voor congressen en de zwemplek lijkt nu meer op een afvalberg.

Princess-pier  © @drbronk

Princess-pier  © @drbronk

The Grand Hotel, waar zij haar huwelijksnacht met Archie Christie, haar eerste man, consumeerde, heeft nog steeds een panoramisch uitzicht op stad en baai. Maar het aangezicht van Torquay wordt sinds de jaren zeventig ontsiert door gigantische woonbunkers. Het hotel zelf, een statig bouwwerk met vele torentjes, is behoorlijk aangevreten door de zoute zeelucht. Conclusie: er is veel Christie in Torquay maar de chique badplaats van weleer heeft haar allure verloren.

Misschien is dat maar goed ook. Omdat de wereld van haar jeugd, waar zij altijd naar terugverlangde, voorgoed verdween, probeerde zij deze tot leven te wekken in haar boeken. Met succes. Want naast de spanning is het de sfeer van het vervlogen Engeland vol landhuizen, tuinfeestjes en klassenverschillen die haar moordverhalen zo ongekend populair maakten.

 


Privé-landgoed Greenway

Greenway, haar nabijgelegen landgoed, ademt die sfeer nog wel uit. Dat komt doordat het middenin de natuur ligt en doordat haar dochter, die er tot een paar jaar geleden woonde, alles in ere heeft gehouden. Kleinzoon Mathew schonk het landgoed onlangs aan de National Trust, omdat hij het na de dood van zijn moeder onmogelijk zelf kon blijven onderhouden.

Christie kocht Greenway en omliggend landgoed in 1938 voor 6000 pond. Zij was toen al een zeer succesvolle schrijfster. Maar ondanks haar roem en ondanks zijn liefde voor hun dochtertje Rosalind, ruilde Archie haar in voor een jonger exemplaar. Christie was kapot. Toch hertrouwde ze twee jaar later met de vijftien jaar jongere archeoloog Max Malonohan. Samen met hem maakte zij van Greenway haar thuis.

Greenway was het huis van haar dromen. Christie liet zich er ook in menig boek door inspireren. Soms speelt het huis letterlijk een hoofdrol in bijvoorbeeld Vijf Kleine Biggetjes en Zoek de Moordenaar, soms (zie De eindeloze nacht) ging het om de vraag: hoe ver ga je om een plek van schoonheid te creëren?

Zelf ging ze niet zo ver dat ze er een moord voor pleegde. Maar vanaf het moment dat ze er woonde, zette ze alle miljoenen die ze verdiende in om het huis, de tuinen en het landgoed te verfraaien tot haar ideaal.

Per authentieke stoomtrein  © @drbronk

Per authentieke stoomtrein  © @drbronk

Tijdens de reis naar Greenway waan je je al in een van haar boeken. Van Torquay ga je per dubbeldekker naar kustplaats Paignton, van Paignton verder per authentieke stoomtrein. Christie nam deze trein geregeld om van en naar huis te komen. De trein is dan wel geen Oriënt Express maar de reis is wel prachtig: de kleine wagonnetjes puffen langs een grillige kust, tussen glooiende, beboste heuvels door, totdat je aankomt in Kingswear. Dit kleurige vissersplaatsje ligt op een heuvel, omsloten door het Engelse kanaal en de rivier de Dart. Daar aangekomen, steek je de rivier met een pont over naar Dartmouth, ook een vissersplaats, met huisjes die zich aan een heuvel lijken vast te klampen. Vanuit Dartmouth vaart een bootje je de rivier op, waarna je uiteindelijk, net zoals de gasten in haar boek Zoek de moordenaar, aankomt bij het landgoed.

 
The house isn’t enough, you see, it has to have the setting
— Agatha Christie, De eindeloze nacht

Je meert aan bij een kleine kade. Vanaf hier moet je lopen, de heuvel op, de dichte bossen in. Haar kleinzoon bewoont nu, als hij voor zaken omtrent het Christie-imperium in de buurt moet zijn, de cottage die je onderweg tegenkomt. Na veel geklauter doemt vanuit het groene gebladerte een statig wit landhuis op.

Greenway  © @drbronk

Greenway  © @drbronk

Het huis biedt vanaf de steile heuvel waarop het staat een idyllisch uitzicht op de rivier en op de beboste heuvels op de andere oever. De grote ramen zorgen er voor dat de bewoonster ook binnen van deze schoonheid kon genieten. De lichte kamers zijn allemaal tot de nok toe gevuld met spullen.

Christie had, net als veel familieleden, last van verzamelwoede. Bovendien kon ze moeilijk iets van de hand doen. Dus staan er kasten vol Chinees porselein (van Christie’s moeder), tafels met doosjes en miniatuurschilderijtjes (van Christie zelf) en vitrines vol horloges en keramiek (van dochter Rosalind). 

Zoveel prullaria is typisch Victoriaans en dus typisch Christie, die altijd verzot zou blijven op de stijl uit haar jeugd. Andere hoogtepunten zijn de houten w.c., een enorm vertrek -handig, want Christie was op latere leeftijd een dikke dame- en een verzameling artefacten die echtgenoot Max van zijn opgravingen uit Irak meenam.

Haar bureau met typemachine trekt misschien de meeste bewonderaars aan. Toch schreef ze eigenlijk nooit op Greenway. Vijf maanden per jaar vergezelde ze Max naar zijn opgravingen in het Midden-Oosten, waar ze in een speciaal voor haar gebouwde hut haar moordmysteries schreef.

Ze was een stoere vrouw, zeurde niet over zandstormen, de eenvoudige levensstijl of haar altijd aanwezige heimwee naar Greenway. Behalve dat ze schreef, hielp ze Max ook nog eens met het afstoffen en fotograferen van de vondsten.

De motieven van Max om de veertigjarige, flink uitgedijde maar rijke vrouw te trouwen, worden vaak in twijfel getrokken. Natuurlijk kwam het hem goed uit dat zij vermogend was, zodat hij zich nergens zorgen over hoefde te maken en helemaal los kon gaan op zijn werk. En Christie was niet echt verliefd op Max zoals zij dat op Archie was geweest. Maar ze was blij een metgezel te hebben en zij leken genoeg te delen; ze bleven tot het einde van haar leven bij elkaar. 

Het allermooiste van Greenway is het landgoed zelf. Het is een behoorlijke lap grond. Er zijn tennisbanen, er is een walled garden, een plantenkas met exotische planten en beneden bij het water is het boothuis waar Christie een moord liet plaatsvinden in Zoek de moordenaar.

Christie en Max konden er hun gedeelde liefde voor flora botvieren. In de omliggende tuinen en op het steil aflopende landgoed plantten zijn uitheemse bomen en struiken die ze van hun verre reizen meenamen. Het levert magische wandelingen op, met elke keer weer een ander doorkijkje naar de rivier de Dart en omringende hellingen.

Doorkijkje naar rivier Dart  © @drbronk

Doorkijkje naar rivier Dart  © @drbronk

Om alle fans een bezoek te gunnen zonder dat het landgoed overspoelt wordt, mag je er maar beperkte tijd blijven. De terugtocht gaat weer per boot, pont en stoomtrein.  Ter ere van haar honderdste verjaardag stapte Hercules Poirot uit deze trein met een bos bloemen voor Miss Marple, die hem stond op te wachten. Het was de enige keer dat haar twee populairste personages elkaar ontmoetten.

Actrice Joan Hickson, bekend van de BBC-televisiebewerkingen van Christie, was met haar muizige oudevrijsters-look de ideale Miss Marple. Zij stierf in 1998. Vier jaar geleden nam de BBC de laatste Hercule Poirot-serie op met nog één keer David Suchet als de Belgische detective met zijn typische snorretje. Toch was dat zeker niet de laatste keer dat we van Agatha Christie kunnen genieten.

Toen zij in 1976 op 86-jarige leeftijd stierf, liet ze 66 detectiveromans, twintig toneelstukken, vier non-fictiewerken, zes romans en ongeveer honderdvijftig korte verhalen na. Snel uitgelezen ben je dus niet. En al zijn er al bijna tweehonderd verfilmingen van haar werk, het lijkt of men nooit genoeg kan krijgen van haar moordverhalen. De titel Duchess of Death is voor Agatha Christie dan ook zeer terecht. 


Zelf Christie achterna

Het Agatha Christie Festival wordt elk jaar in Torquay gevierd met lezingen, schrijfworkshops, tea dances en uiteraard moordmysteries: www.englishriviera.co.uk/agathachristie/festival

Greenway house kun je niet alleen bezoeken, je kunt er ook logeren. Vanaf 1000 pond per week kun je je er Lord of Lady of the house wanen: www.nationaltrust.org.uk/greenway/places-to-stay

Alle informatie over hoe je van en naar Christie’s Devon komt: www.visitengland.com 

 

Tekst en beeld: @drbronk & @chantalvanwees

@Chantalvanwees

Chantal van Wees is freelance lifestyle- en reisjournalist en blogger. Zij interviewde honderden bekende en minder bekende mensen en trok per riksja door Europa. Haar interviews, achtergrondartikelen en reisreportages publiceert ze onder meer in Red, Sp!ts en Het Parool.

Google+