Sherlock Holmes en de honden van Dartmoor

The Hound of the Baskervilles van sir Arthur Conan Doyle is onlosmakelijk verbonden met Dartmoor National Park. Toch zul je er weinig bordjes vinden die direct naar het klassieke verhaal verwijzen.

Wie wil uitvinden welke plekken echt bestaan en welke direct voortkwamen uit het brein van de schrijver zelf, zal zelf met wat logisch nadenken, speuren op een landkaart en vragen stellen aan de lokale bevolking door het landschap moeten reizen. Als een echte speurneus. Welkom in de wereld van Sherlock Holmes!

Sir Arthur Conan Doyle schreef het succesvolle Sherlock Holmes verhaal in 1901, nadat hij een aantal keer in Dartmoor was geweest. De natuur, de omgeving, de mensen en vooral de vele spookverhalen (waar vooral zwarte honden de hoofdrol in lijken te spelen) vormden de basis van The Hound of the Baskervilles, een spannend detectiveverhaal waarin de familieleden van de Baskervillefamilie al generaties lang opgejaagd en gedood worden door een zeer gewelddadige, zwarte hond, die op de heide van Dartmoor leeft.

De legende in het boek vertelt dat in 1742 de zeer kwaadaardige Hugo Baskerville de eerste Baskerville was die, door eigen toedoen, door The Hound de strot werd afgebeten. Sindsdien rust er een vloek op de familie Baskerville. Iets dat Sir Charles Baskerville zo'n 150 jaar na de gruwelijke dood van Hugo zeer serieus neemt, net als de waarschuwing 'vermijd de heide in de duistere uren waarin de duivelse machten hoogtij vieren' en zich nooit alleen op de heide begeeft.

Toch wordt hij op een dag vlakbij zijn huis Baskerville Hall, grenzend aan de heide, dood aangetroffen. Komt het door The Hound ? En zou zijn erfgenaam Sir Henry Baskerville ook gedoemd zijn tot sterven door toedoen van de hond? Duidelijk een zaak voor Sherlock Holmes en Dr. Watson.

Voor het karakter van Hugo heeft Doyle zich waarschijnlijk laten inspireren door een van de spookverhalen die al eeuwenlang de ronde doen. Hugo Baskerville heeft namelijk sterke overeenkomsten met de zeer kwaadaardige Richard Cabell, die van 1622 tot 1672 in Dartmoor leefde. Over hem worden de gruwelijkste verhalen verteld. En... hij had zwarte honden.

Het graf van Richard Cabell is omgeven door een huisje, een stevig hek en een vloek, zodat hij niet kan ontsnappen om 's nachts te spoken.

Het graf van Richard Cabell is omgeven door een huisje, een stevig hek en een vloek, zodat hij niet kan ontsnappen om 's nachts te spoken.

Zijn graf vind je net even buiten Buckfastleigh bij Buckfast Abbey.

Omgeven door een huisje, een stevig hek en een vloek, zodat hij niet kon ontsnappen om 's nachts te spoken.

Helaas ontsnapte hij in 1991 toch, stak vervolgens de kerk in de fik als wraak en wandelt nu iedere nacht tussen Totnes en Buckfast Abbey heen en weer. Een flinke wandeling van zo'n 32 kilometer.

Inspiratiebron voor heel Dartmoor

De lokale buurtbewoners zijn stuk voor stuk meer dan trots dat het inmiddels wereldberoemde verhaal zich in Dartmoor afspeelt. Wie je ook spreekt, iedereen kent de The Hound of the Baskervilles.

Nog altijd gebruiken vele bewoners het verhaal voor een jaarlijks terugkerend pantomime voorstelling, een dansavond of een toneelstuk, zoals Kathy en James, twee heidewandelaars vertellen. Dit jaar spelen ze The Hound of the Beacon.

'Nee, geen Baskerville, maar Beacon. Daar wonen we', legt Kathy haast verontschuldigend uit, alsof ze zojuist heiligschennis heeft gepleegd. James neemt de rol van Sherlock Holmes voor zijn rekening. 'Dat komt alleen maar omdat hij oud is, hoor', lacht Kathy.

Waarom The Hound of the Baskervilles? 'Het is een fantastisch verhaal', vertelt Kathy en gaat dan snel weer achter haar drie overactieve zwarte honden aan.

Huizen genoeg, maar geen Baskerville Hall

Dartmoor is verre van een toeristische Holmes attractie met flikkerende bordjes waarop geschreven staat in welke kamer Doyle precies logeerde. Ook vind je er geen rekken vol boeken, landkaarten en ansichtkaarten over de plekken die Doyle wel eens gebruikt zou kunnen hebben. Met als enige uitzondering het boek zelf, dat wel overal te koop is. Gelukkig!

Toch reizen Sherlock Holmes aanhangers in grote getale uit de hele wereld, van Amerika tot Japan, speciaal af naar Dartmoor om zelf in de voetsporen van hun fictieve held te kunnen treden.

Misschien is er wel een goede reden dat Dartmoor niet een speciale Holmes wandelroute heeft uitgestippeld. Hoewel Doyle een aantal maanden in Dartmoor was toen hij het verhaal schreef en er duidelijke, haast reisartikelwaardige beschrijvingen van het gebied in staan, zijn de meeste plekken fictief en dus moeilijk op te sporen.

Tors zijn bepalend voor het landschap van Dartmoor.

Tors zijn bepalend voor het landschap van Dartmoor.

Zo leert een speciaal voor Engelse gidsen geschreven gidsje uit 1991 A Pratical Guide To The Sherlock Holmes Locations, dat ze eigenlijk helemaal niet zo goed weten welke plekken Doyle precies als inspiratiebron heeft gebruikt.

In het gidsje dat niet (meer) te koop is, staan wel tien huizen in Dartmoor genoemd die Baskerville Hall zouden kunnen zijn, twee echte Mires die het fictieve Grimpen Mire kunnen voorstellen, zes stadjes die het stadje Grimpen kunnen zijn, twee plekken waar Hugo Baskerville gedood zou kunnen zijn, etc, etc.

Tien huizen kunnen dus als inspiratie voor Baskerville Hall zijn gebruikt. Tien huizen, waaronder Manor House Hotel en Brook Manor. Maar zelfs dat weten ze niet zeker. De een zegt dat Conan Doyle daarvoor een kasteel in Amerika heeft gebruikt.

Een ander weet haast zeker dat het Brook Manor is: 'Hij heeft daar bij een vriend gelogeerd', vertelt Mike, die al zijn hele leven in Dartmoor woont.

Maar een officiële gids, die toeristen rondleidt zegt dat Conan Doyle in het Duchy Hotel in Princetown logeerde, waarmee de logeerpartij in Brook Manor naar de achtergrond verdwijnt en dus ook de mogelijkheid dat Doyle dat huis als decor heeft gebruikt.

Een klein persoonlijk onderzoek leert ons dat Manor House Hotel (dat momenteel Bovey Castle heet) sowieso afvalt. Wie Bovey Castle bezoekt zal onder de indruk zijn van het gebouw, dat absoluut een potentiële Baskerville Hall zou kunnen zijn. Ware het niet dat al snel naar voren komt dat het helemaal niet kan. Het huis/kasteel werd pas in 1906 gebouwd, terwijl Doyle het verhaal in 1901 schreef. Nog acht huizen te gaan.

Bovey Castle lijkt een goede kandidaat voor de inspiratiebron voor Baskerville Hall.

Bovey Castle lijkt een goede kandidaat voor de inspiratiebron voor Baskerville Hall.

Sponsachtige sompige geluiden als waarschuwing

Dezelfde discussie geldt ook voor het Grimpen Mire, het moeras in het Sherlock Holmesverhaal. De een zegt dat het Raybarrow Pool kan zijn, de ander zweert haast dat Doyle het Fox Tor Mires als setting voor zijn verhaal heeft gebruikt.

Oeroude paden markeren een veilige route door moeras en heide.

Oeroude paden markeren een veilige route door moeras en heide.

Hoe dan ook, Doyle maakte 'zijn' moeras levensgevaarlijk. Menig pony kwam in het verhaal om in het moeras. Doyle overdreef daarmee niet, want in de tijd dat hij er rondwandelde was het moeras zo diep dat als je erin terechtkwam je tot je nek wegzonk.

Nu niet meer. Boeren hebben het moeras inmiddels gedregd, omdat ze telkens vee kwijtraakten. 'Nu kun je nog maar tot je middel wegzakken', vertelt Paul. Iets dat hem gebeurde toen hij zestien was. 'Het kostte me bijna een half uur om eruit te komen.'

Een kaart is daarom absoluut noodzakelijk in Dartmoor, want alleen op deze manier weet je op tijd of je een moeras inloopt of niet. Dartmoor telt acht grote moerassen en rond de dertig kleinere moerassen.

Een andere manier om je te voortijdig te waarschuwen is er niet. Maar onthoud, dat wanneer de grond gaat schudden en je een sponsachtig sompig geluid hoort als je erop loopt je zo snel mogelijk terug moet gaan naar waar je zojuist vandaan kwam. Want dat zijn de eerste signalen dat je bovenop een moeras loopt. Iets dat je niet lang volhoudt, want je moet een moeras zien als een gat met water, waar bovenop door de jaren heen groene planten en speciale grassen zijn gaan groeien. Ieder jaar moet een reddingsteam twee à drie keer uitrukken om een onnozele toerist zonder kaart met touwen uit het moeras te trekken.

Wees gewaarschuwd!

Een wandeling over de Moor, de heide met uitgestrekte vergezichten en hier en daar een hoge grijze steenpartij, een Tor, zal na het lezen van The Hound of the Baskervilles een onvergetelijke ervaring zijn, waarin je zenuwen tot het uiterste gespannen zijn en de adrenaline door je lichaam raast. De mensen uit Dartmoor lachen erom als je het vertelt, want bang om een fikse wandeling over de heide en langs de vele moerassen te maken zijn ze nooit.

Niet bepaald bloeddorstig: op de moors kom je vooral blije zwarte labradors tegen

Niet bepaald bloeddorstig: op de moors kom je vooral blije zwarte labradors tegen

Onbevreesd wandelen ze met bijna allemaal een zwarte hond aan zijn zijde, alsof het voorbestemd is dat mensen in Dartmoor een zwarte labrador hebben.

Oké, de honden van vandaag de dag zijn blije labradors, die er met hun kwispelende staarten allesbehalve gevaarlijk uitzien in tegenstelling tot de razende fictieve voorvaderkillerhond die The Hound was en de enige vergelijking met de hond in het verhaal is hun zwarte kleur, maar toch... een hond op de heide in Dartmoor blijft een hond op de heide in Dartmoor. Kwispelend of niet. Grrrr!

 

 

Zelf naar Dartmoor

Je kunt Dartmoor op verschillende manieren bereiken. De snelste manier is om naar Exeter te vliegen. Sinds eind oktober verzorgt vliegtuigmaatschappij Flybe dagelijks rechtstreekse vluchten van Amsterdam naar Exeter. www.flybe.com

Wil je meer informatie over Dartmoor? Kijk dan op Visit Britain

Victoria Farkas is reisjournalist en auteur van tientallen kinderboeken. Met Bitter, een politieroman die zich afspeelt in Amsterdam, zette ze haar eerste stappen in een minder onschuldig genre. Op haar reizen loopt ze graag in de bloedige voetsporen van beroemde detectives.

 

Google+