Jane Austens Kent

Bezoek de juiste plekjes in Kent om Jane Austen beter te leren kennen.

Onder een dapper herfstzonnetje sta ik in het verlaten Woodbury Cemetery van Tunbridge Wells aan het graf van Henry Austen. Ik leer er van een aandoenlijk in victoriaanse jurk uitgedoste gids dat Henry een van Jane Austens broers was – een priester zowaar – en dat hij heel wat van haar werken postuum liet publiceren.

What strange creatures brothers are!
— Jane Austen

De gids, een wat oudere maar minzame vrouw met een smetteloos Brits accent, is een enthousiast vat vol eindeloze verhalen. In Engeland is men dol op geschiedenis en nog doller op Jane Austen, en elke lokale link die met de ondertussen bijna 200 jaar overleden schrijfster gelegd kan worden zal men er tot in het kleinste detail uitdiepen. Heel interessant voor fervente Janeites  – zo laten de meest rabiate fans zich noemen – maar na een paar uur krijg ik er persoonlijk wat een punthoofd van.

Even voordien bezocht ik een onopvallend kerkje in het vlakbije Tonbridge. Daar kreeg ik een uitvoerige rondleiding langs de graven van Jane’s halve familie, haar uitgebreide vrienden- en kennissenkring en haar favoriete hamster. Dat laatste is een leugen.

Omdat een man maar zoveel stoffelijke resten op een dag aankan heb ik er – arme Henry Austen ten spijt – even genoeg van en besluit ik een gemene vraag te stellen waarop ik het antwoord al weet. Ik word immers niet betaald om lief te zijn. ‘So? Where’s Jane?’

Een pijnlijke stilte volgt. Jane Austen zelf ligt immers begraven in het Graafschap Hampshire waar ze geboren werd, en niet in Kent. De arme gids hoeft niet met haar mond vol tanden te staan. In alle romans van Austen speelt Kent een prominente rol, en het zijn de uitgestrekte groene landschappen rondom die in bijna elke uit de boeken ontsproten serie of film als decor worden gebruikt.

Jane werd geboren in een gerespecteerde maar wat armzalige familie, maar toch flaneerde ze grote delen van haar leven door de luxueuze residenties van Kent. Dat kwam voornamelijk omdat broer Edward als kind geadopteerd werd door een rijk maar onvruchtbaar koppel, en zo hun enige erfgenaam werd. Jane logeerde er vaak maanden aan een stuk en schreef er een belangrijk deel van haar oeuvre. Tienermeisjes en huisvrouwen allerlande mogen hun natte dromen over Mr. Darcy dus danken aan de ruime logeerkamers ten huize Edward.

Edwards meest iconische landhuis – waarmee Jane op het nieuwe tien pond biljet staat afgebeeld – ligt in het mooie Godmersham Park. Het was haar voornaamste toegang tot de hogere klasse, die ze met plezier observeerde en documenteerde.

Godmersham Park © Jonathan Ramael

Godmersham Park © Jonathan Ramael

Jane’s verhalen zijn doorspekt met sociaal commentaar dat voortvloeide uit allerlei echte conversaties en anekdotes die ze hier neerschreef. Ze kwam er graag, maar bleef zich door haar afkomst een buitenstaander voelen. Iets dat geregeld ter sprake kwam in haar brieven aan Cassandra, haar enige zus.

‘Kent is the only place for happiness. Everybody is rich here’, schreef ze met enig sarcasme. Jane’s brieven durfden wel eens scherp zijn. In die mate zelfs dat zusterlief na haar dood drie dagen heeft staan zwoegen om de meest lasterlijke exemplaren te verbranden.

Goodnestone Park, vlak bij Canterbury, is een ander mooi domein dat met Austen gelinkt wordt. Hier stond de villa van Edwards schoonfamilie. Jane was er vaak te gast voor bals en diners. Volgens de legende begon ze hier aan Pride & Prejudice te schrijven – nog steeds haar bekendste werk. In tegenstelling tot Godmersham Park – waar voor een bezoek toestemming nodig is – zijn de prachtige tuinen van Goodnestone Park wel vrij te bezichtigen.

Goodnestone Park © Jonathan Ramael

Goodnestone Park © Jonathan Ramael

De wat sjofele conciërge die het geheel onderhoudt en de rondleidingen geeft is zelf van adel en is de jongste zoon van de familie die het domein nog steeds bezit. Je zou het hem niet nageven.

Vandaag de dag is Austen een veel gelezen en geprezen auteur, maar die populariteit begon pas begin twintigste eeuw echt te groeien. Tweehonderd jaar geleden werden vrouwen moeilijk aanvaard als schrijvers.

A woman, especially if she has the misfortune of knowing anything, should conceal it as well as she can.
— Jane Austen

Jane schreef nooit in eigen naam en bracht elk boek uit onder het pseudoniem “A Lady”. Hoewel ze best wat waardering en inkomsten voor haar schrijven mocht ontvangen, werd ze pas na haar overlijden door Henry als auteur aangewezen.

Zoals zoveel kunstenaars die voor en na haar kwamen, stierf ze (veel te jong en nooit gehuwd) lang voor ze de echte waarde van haar werk kon vatten. Zelf ligt ze – zoals eerder ter sprake kwam – bij de buren van Hampshire ten ruste, maar haar geest waart nog steeds rond in de tuinen van Kent. Wie de juiste plekjes kent en de ogen wat vernauwt, kan zo op mentale reis richting achttiende eeuw.

 

Interessante stops

Tunbridge Wells: Een charmant stadje dat al eeuwen dient als toevluchtsoord voor de rijken. Buiten de vele tuinen en parken zijn vooral de zogenaamde Pantiles een bezoek waard: een 17e-eeuwse zuilengang vol boetiekjes, terrasjes en restaurants waar het heel aangenaam toeven is. In Jane’s tijd mocht enkel de hogere klasse zich op de upper walks onder de zuilen begeven. Het gepeupel bleef in de regen staan.

Chilham: Een prachtig historisch dorp vol oude huisjes rond een middeleeuws plein vlakbij Godmersham Park. Heel wat historische drama’s werden hier opgenomen omwille van de bijna onaangeroerde gevels. In 2009 werd de tv-serie Emma hier gedraaid, gebaseerd op het gelijknamige boek van Austen.

Chilham © Jonathan Ramael 

Chilham © Jonathan Ramael 

Zelf naar Kent

Wij trokken richting Engeland vanuit Calais met P&O Ferries, die 23 keer per dag naar Dover varen. De overtocht duurt ongeveer 1,5 uur.

Over de auteur

Jonathan Ramael is een Belgisch reisjournalist en fotograaf die schrijft voor Metro, Grande, BBT Online en Bo-Magazine. Hij werkt ook als stadsfotograaf voor Antwerpen. Zijn foto’s vallen te bekijken op www.jonathanramael.com of op www.facebook.com/JonathanRamaelPhotography

 

Google+