Indiana Jones en de mystiek van de Negev

Leestijd: 9 minuten

Met een fist full of sjekels en  'Indiana Jones' dubbelganger Arthur du Mosch als gids trokken wij de Negev in. Om erachter te komen dat woestijn meer is dan een enorme zandbak. En om er -ondanks (of juist dankzij) de ontberingen- betoverd te raken door de mix van avontuur en mystiek. 

Een zwoele wind wuift ons hartelijk welkom wanneer we ’s avonds laat de luchthaven van Eilat uitstappen. Onder de palmbomen voor de ingang wachten we op de gids die ons de komende dagen in de Negev woestijn rond zal leiden. 

Indiana du Mosch  © @drbronk

Indiana du Mosch  © @drbronk

"Een echte Indiana Jones", beschreef de reisorganisatie hem. Even later stopt een afgeleefde Landrover voor onze neus. Een man met een rossige baard, ‘Aussie’-hoed en een legergroene outfit springt achter het stuur vandaan en loopt op ons af. Dat kan niet missen. Alleen de zweep ontbreekt. In plaats daarvan heeft hij een stoer ogende verrekijker aan zijn riem hangen.

Arthur du Mosch stelt zich voor met een wel zeer ferme handdruk (we hadden niet anders verwacht), kijkt hoofdschuddend naar al onze koffers, maar gooit ze zonder morren in de laadbak. We zoeken een plaatsje tussen verfrommelde landkaarten en lege colablikjes op de achterbank. 

"Mijn bak ziet er niet uit, maar hij rijdt als de beste", zegt hij niet zonder trots, en demonstreert dit door ons binnen enkele angstige minuten naar het hotel te racen. 

Onderweg vertelt Arthur hoe hij twaalf jaar geleden als woestijnoloog het Noord-Hollandse 't Gooi verruilde voor El Avdat, een dorp in de Negev. Hij wil er nooit meer  weg;  voor hem is dit de mooiste plek op aarde.

Het is de combinatie van avontuur en mystiek. Niet de mens, maar de natuur is hier heer en meester. Te midden van dit ruige, eenzame landschap vergeet ik mijn zorgen. Na een tocht door de Negev voel ik mij als herboren.
— Arthur du Mosch

We verlaten Eilat in alle vroegte en rijden de woestijn in. We passeren veel stoffige, zand -en koperkleurige rotsen in de meest bizarre vormen. We zien door de wind verweerde acaciabomen, bloeiende wilde irissen, zwermen trekvogels en zelfs een uiterst amicaal steenbokkengezin. Nooit geweten dat een woestijn levendig kan zijn.

Maar tot nu toe geen zandduin te bekennen. En in plaats van verstikkende temperaturen is het ook nog eens best koud. 

Negev  © @drbronk

Negev  © @drbronk

Arthur lacht smalend wanneer we naar Lawrence of Arabia-taferelen informeren. "Nederlanders hebben een beperkt, romantisch idee bij het begrip woestijn." Arthur heeft ‘t Gooi inderdaad ver achter zich gelaten. "Er is wel meer te zien dan zandduinen en in de wintermaanden kan het behoorlijk vriezen."

Voor het gemak vergeten wij maar even dat we hier de nacht in een tentje door gaan brengen en concentreren ons op de reis te gaan.  Via Moa rijden we langs Nahal Nekarot om de resten van de oude specerijenroute te volgen.

Duizenden jaren geleden maakten Nabateeërs, een bedoeïenvolk met zakeninstinct, fortuin door van Jemen naar Gaza te trekken om daar hun specerijen te verkopen. In karavanen van soms wel tweehonderd kamelen maakten zij de tocht, die negentig dagen duurde. 

4WD  © @drbronk

4WD  © @drbronk

Met moeite hobbelt de 4WD tussen keien en rotsen in de uitgedroogde rivierbedding. Arthur wijst naar de toppen van een rode rotsformatie naast ons. "De karavanen liepen over de berg in plaats van door de rivierbedding, om niet verrast te worden door een vloedgolf.’"

Die Nabateeërs moeten wel zeer gemotiveerd zijn geweest om rijk te worden, want de puntige toppen zien er behoorlijk onbegaanbaar uit, zeker per kameel.

 "De grond is hier  zo zout, dat regenwater niet opgenomen kan worden,  wat vloedgolven van soms wel tien meter hoog kan veroorzaken’ zegt Arthur.  "Verdrinking is dan ook doodsoorzaak nummer één in de Negev", voegt hij er met een glimoogjes aan toe. 

Vandaar dat Arthur af en toe bezorgd naar het wolkendek kijkt, dat langzaam de knalblauwe lucht verdringt.  

"Waarschijnlijk zijn we wel op tijd uit de rivierbedding", beantwoordt hij onze angstige blikken. Wij willen hem graag geloven. 


MUURVAST

Opeens komt de 4WD met een bonk tot stilstand. Arthur geeft gas; tevergeefs. De wielen zitten muurvast tussen zwerfstenen. 

‘Allemaal eruit’ gebiedt onze stoere gids, die nu ook wel nerveus lijkt te worden. We kijken toe hoe hij met zweetdruppels op het voorhoofd de wagen omhoog krikt. De zon is bijna achter de wolken verdwenen. De steile rotsen en onherbergzame kraters gaan er steeds gevaarlijker uitzien.

Een spannend half uur later heeft Arthur het gelukkig voor elkaar; de wagen is los,  we kunnen verder. 

Wanneer we op hoog, dus vloedveilig gebied aankomen, nemen we opgelucht pauze op een rustplek van de oude Nabatese karavanen. Het woestijnzand blaast tegen onze gezichten, we zoeken beschutting tussen kleine wilde amandelboompjes. Arthur zet thee op een gasstelletje dat hij achterin zijn landrover had. Thee heeft nog nooit zo goed gesmaakt - liggend op de rotsgrond, omringd door woestijnmusjes die nieuwsgierig komen aanhuppen. Zo vaak zien ze hier geen mensen.  


BIJBELSE OVERNACHTING

Dan vervolgen we snel onze tocht om voor het donker bij onze kampeerplek aan te komen. Het landschap verandert geleidelijk van noeste rotsen in glooiende, kale heuvels, die goud weerschijnen in de late middagzon. Een strakblauwe hemel maakt het rijke kleurenpalet af; de wolken zijn inmiddels weggetrokken.

Zon verdwijnt achter heuvel  © @drbronk

Zon verdwijnt achter heuvel  © @drbronk

Zwijgend turen we uit de raampjes van de jeep naar de steeds intenser wordende tinten, tot de zon uiteindelijk achter de heuvels verdwijnt en we aankomen bij de berg Karmom. Deze berg is mogelijk de plek waar Mozes de tien geboden heeft ontvangen. Aanleiding voor deze theorie zijn twaalf stenen die aan de voet van de berg staan. Die zouden de twaalf stammen van Mozes kunnen vertegenwoordigen. Het zal een heilige overnachting worden, want niet ver er vandaan slaan we ons tentenkamp op.

Als de tentjes staan, maakt Arthur een kampvuur van bij elkaar gesprokkeld hout. We bereiden een geïmproviseerde pastahap op het gasstel, die we gezeten rondom het vuur nuttigen. De woestijn maakt hongerig;  het prakje smaakt dan ook bijzonder goed. Het kampvuur knappert er vrolijk op los en we trekken er een fles wijn bij open.

Om een devoot sfeertje aan het gebeuren te geven, leest Arthur voor over het volk Israëls dat duizenden jaren geleden op praktisch dezelfde manier hun tentjes opsloeg, bij dezelfde berg. Onze stoere avonturier verandert in een ware geestelijke. 

Of het nou door Arthur’s diepe basstem komt, door de bijbelse locatie of door de wijn; de avond heeft een haast religieuze stemming. Onze zinderende zanddromen zijn dan misschien niet uitgekomen, maar de Negev heeft ons met zijn avontuurlijke, afwisselende landschappen wel weten te betoveren - ondanks de kou en ondanks al het stof dat inmiddels ook de weg naar onze bilspleet heeft gevonden.

Maar de echte mystiek van de woestijn beleef je pas diep in de nacht, op het openbaar zandtoilet; derde struik rechts. Nergens zie je zoveel sterren als in de woestijn. Tijdens het ledigen van de blaas, onder die enorme fonkelende hemel, kan zelfs de grootste atheïst een beetje geloven. 


 

Ook voor de echte daredevil

Je hoeft geen daredevil te zijn om vanuit een 4WD de confrontatie met de woestijn aan te gaan. Toch komt ook de echte thrillseeker in de Negev aan zijn trekken. Zo zijn er tochten per kameel (hobbelt even erg als een 4WD, maar dan zonder airco), mountainbike of paard mogelijk. 


Do’s en dont’s van de Desert

DO Neem voldoende water mee. Drie liter per persoon per dag is hier een must. Sla niet alles in één keer achterover; zo spoel je wel je nieren schoon, maar droog je nog steeds uit. Om het kwartier een paar slokjes is het beste om dit te voorkomen. 

DON'T Laat contactlenzen, elektrische tandenborstel, föhn en andere mooimakers thuis. a) Zij werken hier niet. b) In de woestijn ziet iedereen er binnen no-time als een stofwolk uit. c) Het scheelt weer bagage. 

Mobiele telefoon kan mee, maar werkt alleen op grote hoogtes (die je alleen in noodgevallen opzoekt aangezien het rauw klimwerk betreft). Ga er dus vanuit dat je de tijd dat je door de woestijn trekt echt afgesloten bent van de buitenwereld. Wees niet getreurd; dit draagt zeker bij aan het woestijngevoel. 

DO Neem, zeker als je gaat slapen in de woestijn (zelfs al is het hoogzomer) dikke truien, broeken, een goede slaapzak en zelfs thermokleding mee. Niet charmant, wel onmisbaar, want HET IS ER KOUUUDDDDDD!

DON'T Trek niet zonder gids de Negev in. Het is niet alleen leuk als iemand je veel over het gebied kunt vertellen, maar ook wel zo veilig. Alle wegen kunnen namelijk binnen een dag door water of zand verdwenen zijn en hoe goed je in zo’n geval ook kaart kunt lezen; je raakt gegarandeerd de weg kwijt.

@drbronk

David Bronkhorst  is freelance reisjournalist, fotograaf, blogger en schrijver. Hij doorkruiste de Negev woestijn op een ezel en schreef een roman over zijn beroemde circusfamilie  (Het geheim van Carré bij AtlasContact). Hij publiceerde in onder meer Sp!ts, Metro en M!CE.

Google+