Agatha Christie's Harrogate mysterie

Agatha Christie was ooit zelf hoofdpersoon in een mysterieuze verdwijning. Ze dook op in één van Engeland's meest chique kuuroorden. Wat deed ze daar? Wandel in haar voetsporen en ontdek de charme van Harrogate.

Stel, je bent een wereldberoemde detectiveschrijfster en je komt erachter dat je man publiekelijk vreemdgaat. Wat doe je dan? Juist: dan verzin jij je eigen verdwijningmysterie terwijl je in alle anonimiteit op adem komt in Engelands meest chique spa-stad. Dat is hoe veel biografen denken over de mysterieuze verdwijning van Agatha Christie in december 1926.

Zij was al een gevierde schrijfster toen zij op 3 december haar huis in Surrey verliet. Diezelfde dag werd haar auto gevonden, hangend over de rand van een klif. Christie zelf was spoorloos.

Agatha Christie

Agatha Christie

Zesendertig jaar eerder werd zij geboren als Mary Clarissa Miller in Devon. De Amerikaanse vader van de toekomstige detectiveschrijfster stierf toen zij nog maar een kind was en ze werd opgevoed door haar moeder, in Torquay.

Ze trouwde Archibald Christie, een knappe luchtmacht officier uit de Eerste Wereldoorlog. In 1919 kregen ze een dochter, Rosalind.

In haar eerste roman uit 1920 maakte de wereld kennis met de eigenaardige Belgische detective Hercule Poirot. Hij werd op de voet gevolgd door lieflijk besje en bemoeial Miss Marple, in 1930. Agatha Christie schreef in totaal meer dan zeventig detectives en onder een pseudoniem, een kinderboek.

Zoektocht naar de verdwenen schrijfster

Na haar verdwijning volgde één van de grootste klopjachten ooit, met meer dan duizend politieagenten en minstens zoveel burgers die zich vrijwillig aanmeldden om hun geliefde schrijfster te helpen vinden. Voor het eerst tijdens een opsporing werden er ook vliegtuigen ingezet. Elf dagen lang was er maar één onderwerp van gesprek in Engeland en ver daarbuiten: "Waar is Agatha Christie?" Het was net als een plot uit een van haar eigen boeken.

Op 14 december 1926 werd Christie gevonden, veilig en wel, in een luxehotel in Harrogate. Het leek erop dat ze, na haar auto te hebben achtergelaten, met de trein naar Londen ging, op het station een advertentie zag over kuren in Harrogate en toen naar dit stadje afreisde.

In de jaren twintig van de vorige eeuw was Harrogate een modieus en elegant kuuroord waar de upperclass dan al eeuwenlang kwam om bij te tanken. Niet alleen voor het milde klimaat of omdat het stadje één groot bloemenperk leek: men kwam vooral voor het heilzame, zwavelrijke grondwater.

Old Swan Hotel

Old Swan Hotel

Vrijwel zonder bagage checkte ze in bij het luxe Swan Hydro, nu het Old Swan Hotel. Ze deed dit ironisch genoeg als Theresa Neele, de naam van de minnares van haar man. Ze kreeg kamer vijf op de eerste verdieping, sliep uit en deed haar trouwring af.

Tijdens haar verblijf deed Christie niets om op te vallen. Volgens haar hotelgenoten genoot ze van haar 'vakantie', ze kuurde samen met de andere dames, dineerde iedere avond in de eetzaal en danste daarna in de Winter Garden Ballroom, waar een zeskoppige band genaamd de Happy Hydro Boys speelde.

Uiteindelijk herkende Bob Tappin, een banjospeler uit de band, de beroemde schrijfster en waarschuwde de politie. Onmiddellijk snelde haar man naar haar toe. Ze liet hem echter dik een uur wachten in de lounge van het hotel, omdat ze het veel te druk had met omkleden voor het diner.

Zelf verdwijnen als Christie

Het is in Harrogate niet moeilijk om de voetsporen van Agatha Christie te volgen. Het stadje heeft haar elegantie niet verloren. Chique huizen en hotels sieren de brede straten, overal kleurige bloemperken, beuken, klassieke kledingwinkeltjes en antiekzaken, alles omringt door The Stray: tweehonderd hectare open grasland die Harrogate ademruimte geeft en waar je uitstekend kunt picknicken.

The Stray

The Stray

Voor het water hoef je er overigens niet meer te komen: om gezondheidsredenen is het tegenwoordig verboden om het stinkende grondvocht te nuttigen. Wie het toch wil proeven, kan aan de achterkant van The Royal Pumproom, midden in de stad, uit een kraantje een slok nemen om te ervaren wat Christie en haar tijdgenoten in naam der gezondheid ondergingen.

The Royal Baths zijn, zij het nu met normaal kraanwater, nog steeds in gebruik. Dit Turkse badhuis uit 1897 is uniek in zijn soort. Er zijn er nog drie over in Engeland, maar dit is de enige die vrijwel geheel intact is gebleven én nog steeds als badhuis functioneert.

Royal Baths

Royal Baths

Het is typisch Victoriaans, exotisch en vooral ontspannend. De handbeschilderde muren in de rustruimte zijn als een Oosterse droom vol houten halve manen, met mozaïek ingelegde vloeren onder je natte voeten, gordijnen die de warmteruimtes van heet tot heetst scheiden, handbeschilderd houtwerk en zelfs een originele Thomas Crapper: een wc. gemaakt door de uitvinder van de hedendaagse poepdoos.

De sfeer van weleer voelt luxer dan in welke moderne spa dan ook. Moeiteloos waan jij je er een kurende gentleman of lady uit een detective van Christie. De schrijfster heeft er tijdens haar verblijf ook gebadderd, maar het zijn vooral de vele bezoeken van de kleindochters van koningin Victoria die het bad haar wereldfaam gaven.

De butler met witte handschoenen, die indertijd in de warme ruimtes water voor je inschonk, moet je er bij fantaseren. Tegenwoordig moet je zelf met een papieren bekertje naar een kraantje lopen.

In de tijd dat Christie er verbleef, was het gebruikelijk om tegen een uur of vier in de middag afternoon tea te nuttigen en in Harrogate doe je dat sinds 1919 bij Betty's Café en Tearooms. Niet alleen de lokale Miss Marples likken hun vingers af bij de trays gevuld met overheerlijke zalmsandwiches, scones en macarones. Jong en oud neemt er plaats in de banken waar Christie ooit zat, achter zilveren theekannetjes of een glas roze champagne, om van deze überEngelse traditie te genieten.

Betty's

Betty's

De traditie ontstond in 1840, door de knorrende maag van Lady Russell, duchess van Bedford. Zij hield het niet meer uit tussen lunch en diner. Dat gat moest gevuld, dus om vier uur ’s middags liet ze lichte hapjes serveren bij de thee. Al snel buitelde heel upperclass England zich over elkaar heen om hun gasten ’s middags de duurste thee en de meest verfijnde vinger-foodversnaperingen voor te zetten. High tea is overigens iets totaal anders: hiermee wordt het avondeten van arbeiders aangeduid. Waarom deze met afternoon tea wordt verward in met name Duitsland en Nederland, is onduidelijk.

Je kunt ook het Old Swan Hotel, waar Christie ondergedoken zat, bezoeken. Ze zijn er inmiddels gewend dat Christie-fans komen rondneuzen en hebben zelfs een A-viertje met alle informatie over haar verblijf op de balie voor je klaarliggen. Er hangt nog steeds een authentiek Christie sfeertje, met leren armstoelen en obers in penguïnpak die gin en tonic serveren.

De balzaal waar zij iedere avond in alle anonimiteit met de beentjes van de vloer ging, is nog steeds intact. Tip: ook als je er niet verblijft, kun je er een tafel boeken om te dineren in de indrukwekkende Art Deco eetzaal waar Christie at.

De reden van haar verdwijning blijft tot op de dag van vandaag een mysterie. In 1976 nam Agatha Christie het verhaal van wat er echt is gebeurd met zich mee het graf in. Maar wandelend door haar Harrogate kun jij je wel voorstellen dat haar geheime verblijf haar de nodige ontspanning én inspiratie gaf.

Waarom is ze verdwenen?

Door de jaren heen is er veel gespeculeerd over wat er precies is gebeurd. Haar man zei dat ze leed aan geheugenverlies, misschien als gevolg van de crash met de auto. Verschillende biografen opperen dat ze in de greep was van een zeldzame medische aandoening die bekend staat als een dissociatieve fugue, het beste te omschrijven als een periode van geheugenverlies veroorzaakt door stress.

Boze tongen beweerden dat het een uitgebreide publiciteitsstunt was. Het enige wat met zekerheid gezegd kan worden, is dat ze op dat moment ongelukkig was. Haar moeder was pas overleden en het vreemdgaan van Archie was één van vele de problemen in hun huwelijk. De Christies scheiden dan ook twee jaar later.

Eten en drinken in Harrogate

Bettys tearooms is een absolute must om te ervaren tijdens een verblijf in Harrogate. De knipmessende bediening en de versgemaakte heerlijkheden zorgen voor een onvergetelijke ervaring. Je krijgt een complete afternoon tea voor 27 pond p.p.

www.bettys.co.uk

Dat Agatha Christie van Fine dining hield, verried haar royale omvang. Ze zou genoten hebben van alles wat Tom van Zeller in zijn kleine restaurant op tafel zet. De chef-kok begon zijn carrière in Betty's, kookte in diverse Michelin sterrenrestaurants maar keerde terug naar thuisbasis Harrogate om zijn eigen restaurant te openen. Reken 100 pond per persoon voor een diner op sterrenniveau.

www.vanzellerrestaurants.co.uk

Slapen in Harrogate

The Old Swan Hotel. Dé plek waar romantiek en mysterie samenkomen. De kamer waar Christie sliep is gewoon te boeken. Je slaapt er vanaf 70 pond per nacht. Dineren in de Art Deco eetzaal doe je vanaf 30 pond p.p.

www.classiclodges.co.uk

The Crown Hotel. Ook in het 300 jaar oude Crown Hotel had Christie kunnen verblijven. Statig en luxueus, midden in het bloemrijke centrum van Harrogate. Kamer met een fles champagne en chocolade voor 145 pond per nacht.

www.crownhotelharrogate.com

Doen in Harrogate. Geef je over aan de klassieke Turkish Baths, voorheen The Royal Baths. Christie bezocht de baden voor drie shilling, jij betaalt 17 pond voor drie uur. Spotgoedkoop voor een middag ultieme luxe.

www.turkishbathsharrogate.co.uk

In The Royal Pumproom werd vroeger het zwavelrijke water naar boven gepompt, tegenwoordig is het een charmant museum. Leer over de geschiedenis van Harrogate, over bizarre therapieën als nasale douches en 'elektrische' behandelingen en bekijk er winkeletalages zoals Christie ze gezien moet hebben. Nostalgisch, chaotisch en bij vlagen hilarisch. The Royal Pump Room Museum, Crown Place, Harrogate. Entree: 3,95 pond p.p.

Meer informatie over Harrogate:

www.visitharrogate.co.uk

www.visitbritain.com

David Bronkhorst

David Bronkhorst is freelance reisjournalist, fotograaf, blogger en schrijver. Hij doorkruiste de Negev woestijn op een ezel en schreef een roman over zijn beroemde circusfamilie (Het geheim van Carré bij AtlasContact). Hij publiceerde in onder meer Het Parool, Metro en Leven in Frankrijk.

Google+